Het is nu wo jan 16, 2019 7:04 am




Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 
In Utrecht was de NSB zichtbaar 
Auteur Bericht
Avatar gebruiker
Nieuws Bot

Geregistreerd:
ma nov 15, 2004 10:34 pm
Berichten: 3471
Bericht In Utrecht was de NSB zichtbaar
Gepubliceerd op: 5 mei 2006

Door TON VAN DEN BERG

UTRECHT - De Stad der Beweging, dat is de titel die Utrecht krijgt door de aanwezigheid van de NSB.

Maar zegt historicus Jan-Willem Regenhardt: ,,Ik zou niet durven stellen dat de NSB in Utrecht tijdens de oorlog meer aanhang trok dan elders in het land. In Utrecht was de NSB wel zichtbaarder omdat het voor de NSB zelf de hoofstad was met het hoofdkwartier op de Maliebaan.’’

Omdat Utrecht zo belangrijk is voor de Nationaal Socialistische Beweging (NSB), vermoedt Regenhardt dat daarom eerder dan elders in het land, de burgemeester en de politietop vervangen worden door NSB’ers. ,,Hierdoor had de NSB in de oorlogsjaren in Utrecht een grote vinger in de pap. Maar dat was het enige. De Duitsers keken neer op de NSB. Zij zagen de beweging als een goed instrument om hun plannen uit te voeren.’’ In 1931 richt de in Utrecht, bij het Wilhelminapark, woonachtige Mussert de NSB op. Dat doet hij samen met Cornelis van Geelkerken en ze noteren de eerste leden in een gehuurd zaaltje van de Christelijke Jongemannen Vereniging. Met het Italiaanse fascisme voor ogen spreekt Mussert op talloze bijeenkomsten en steeds drukker bezochte landdagen in Utrecht. In 1933 zijn in de stad voor het eerst zwarthemden te zien, de militaristische weerbaarheidsafdeling van de NSB. De eerste kantoorvestigingen van de NSB zitten aan de Oudegracht (nr. 35 en later 354). In 1935 betrekt de groeiende partij een statig kantoor aan de Maliebaan 35 (in 1883 is in dit pand nog de ANWB opgericht). Rond 1935 is de partij op haar top met bijna 52.000 leden, in 1940 zijn dat er nog circa 30.000.

Met de vele bijeenkomsten, het partijkantoor en het feit dat Mussert in Utrecht woont, lijkt de stad halverwege de jaren ’30 het centrum van het nationaal-socialisme in Nederland. ,,De pogingen om vanuit Utrecht het Nederlandse volk te winnen voor het nationaal-socialisme en de NSB drukten een stempel op deze stad,’’ zegt historicus Willem Melching. ,,Maar het aantal NSB-aanhangers was er verhoudingsgewijs niet hoger dan in andere steden.’’

Vooral na mei 1940 leggen de zwarthemden een claim op Utrecht. Bij de verjaardag van Mussert op 11 mei 1941 komen duizenden NSB’ers uit het hele land bijeen op de Maliebaan voor een defilé voor hun ’Leider’.

Andere grote bijeenkomsten worden gehouden in de pas geopende Stadsschouwburg en in Galgenwaard, waarbij niet geschroomd wordt het stadion een kopie te laten zijn van het immense terrein in Neurenberg waar Hitler zich voor de oorlog liet vereren. Ook het Domplein is vaak podium voor redevoeringen en propaganda-acties van nationaal-socialisten en Nederlandse SS’ers. Melching: ,,Het ‘rode’ en ‘joodse’ Amsterdam bleef voor veel NSB’ers een verdorven en decadente stad en was daarom volgens hen ongeschikt als centrum van het nieuwe Nederland.’’

In 1944 al viel de NSB steeds meer uiteen. De rol van hoofdstad voor de activiteiten van de nationaal-socialisten is daarmee uitgespeeld. Utrecht is in 1945 weer die provinciestad in het midden van het land.

Bronnen: In de schaduw van de Dom - Overleven in de stad van de NSB, J.W. Regenhardt (2002); Een gewone stad in een bijzondere tijd, Utrecht 1940 - 1945, J. van Miert,red. (1995); Mussert, een politiek leven, J. Meyers, (1984).

Overgenomen van: Algemeen Dagblad

_________________
De automatische nieuws-user van STIWOT


vr mei 05, 2006 6:04 pm
Profiel WWW
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 2 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  
cron
Alle rechten voorbehouden © STIWOT 2000-2012. Privacyverklaring, cookies en disclaimer.

Powered by phpBB © phpBB Group